HomeEKSKLUZIVEBota dështon të bashkohet për klimën: COP31 mbyllet pa marrëveshje në Antalia

Bota dështon të bashkohet për klimën: COP31 mbyllet pa marrëveshje në Antalia

-

Përplasjet për naftën, gazin dhe qymyrin bllokojnë negociatat klimatike në Antalia. OKB-ja paralajmëron se shkenca nuk pret, ndërsa angazhimet e qeverive mbeten larg urgjencës së krizës klimatike.

Konferenca e Kombeve të Bashkuara për Klimën, COP31, e mbajtur në Antalia të Turqisë, është mbyllur pa një marrëveshje përfundimtare, duke nxjerrë në pah ndasitë e thella ndërkombëtare për mënyrën se si duhet të përballet bota me ndryshimet klimatike. Pas dy javësh negociatash intensive, me pjesëmarrjen e delegacioneve nga afro 200 shtete, përfaqësuesit e vendeve nuk arritën të gjenin një gjuhë të përbashkët për një nga çështjet më të rëndësishme të politikës klimatike: largimin gradual nga përdorimi i karburanteve fosile, përkatësisht naftës, gazit dhe qymyrit. Mosmarrëveshjet u përqendruan te formulimi i projektmarrëveshjes përfundimtare, ku mungonte çdo referencë e drejtpërdrejtë për këto burime energjetike. Pikërisht kjo çështje shkaktoi kundërshtime të forta nga Bashkimi Evropian dhe një grup vendesh të tjera, të cilat kërkonin angazhime më konkrete për reduktimin e përdorimit të karburanteve fosile. Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara, António Guterres, nuk e fshehu zhgënjimin për rezultatin e konferencës. Ai theksoi se qeveritë nuk arritën t’i përgjigjen me vendosmërinë e nevojshme urgjencës së krizës klimatike. Sipas tij, mungesa e konsensusit politik nuk e ndryshon realitetin shkencor dhe as paralajmërimet për pasojat që mund të sjellë ngrohja globale.

“E ndaj zhgënjimin e thellë të të gjithë atyre që prisnin që qeveritë të përballeshin me sfidën që kërkon kriza klimatike. Por ky pengim nuk i ndryshon faktet. Mund të mos ketë konsensus në tryezën e negociatave, por shkenca nuk lë vend për paqartësi”, deklaroi Guterres.

Përplasjet mes interesave ekonomike dhe përgjegjësisë klimatike

Bashkimi Evropian kundërshtoi projektmarrëveshjen, duke argumentuar se një dokument që nuk përmend karburantet fosile shmang trajtimin e një prej faktorëve kryesorë të ndryshimeve klimatike. Ministri irlandez i Klimës, Darragh O’Brien, duke folur në emër të BE-së, bëri të qartë se Unioni nuk do të mbështeste një marrëveshje pa referenca për naftën, gazin dhe qymyrin. Ky qëndrim u mbështet edhe nga disa shtete më të vogla, veçanërisht nga ato që janë më të ekspozuara ndaj përmbytjeve, thatësirave, ngritjes së nivelit të detit dhe fatkeqësive të tjera natyrore. Në anën tjetër, vendet prodhuese të naftës, përfshirë Arabinë Saudite, kundërshtuan formulimet që do të nënkuptonin angazhime më të forta për largimin nga këto burime energjetike. Presidenti i COP31, ministri turk i Mjedisit, Murat Kurum, konfirmoi se projektmarrëveshja nuk mund të miratohej pa konsensusin e të gjitha palëve pjesëmarrëse.

Edhe ministri australian i Klimës dhe Energjisë, Chris Bowen, e cilësoi situatën si dëshmi të vështirësive të mëdha që po përballon diplomacia ndërkombëtare në një periudhë të ndërlikuar gjeopolitike.

Ndërkohë, grupi i vendeve të udhëhequra nga Franca dhe Panamaja kërkoi që dokumenti të përmbante referenca të qarta për karburantet fosile dhe angazhime më serioze për financimin e klimës. Megjithatë, formulimet për largimin gradual nga nafta, gazi dhe qymyri, të pranishme në një version të hershëm të dokumentit, u hoqën gjatë negociatave.

SHBA-ja jashtë negociatave, objektivi i Parisit gjithnjë e më larg

Një tjetër element që karakterizoi konferencën ishte mungesa e përfaqësuesve të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, për të dytin vit radhazi, pas vendimit të administratës së Donald Trumpit për t’u tërhequr nga Marrëveshja e Parisit e vitit 2015. Kjo marrëveshje ndërkombëtare synon të kufizojë rritjen e temperaturës mesatare globale në 1.5 gradë Celsius mbi nivelet paraindustriale. Por parashikimet shkencore tregojnë se ky objektiv po bëhet gjithnjë e më i vështirë për t’u arritur. Edhe në rast se planet aktuale klimatike të shteteve zbatohen plotësisht, projektimet e diskutuara gjatë konferencës paralajmërojnë mundësinë e një rritjeje të temperaturës globale mbi 2.5 gradë Celsius. Një skenar i tillë do të sillte pasoja të konsiderueshme për ekosistemet, bujqësinë, sigurinë ushqimore, ekonominë dhe jetën e miliona njerëzve në mbarë botën.

Kush duhet të paguajë faturën e krizës klimatike?

Gjatë konferencës, António Guterres kërkoi që qeveritë të përshpejtojnë largimin nga karburantet fosile, të trefishojnë financimin për përshtatjen ndaj ndryshimeve klimatike deri në vitin 2035 dhe të shqyrtojnë vendosjen e taksave mbi fitimet e jashtëzakonshme të kompanive të këtij sektori. Mesazhi i tij ishte i qartë: vendet dhe komunitetet që kanë më pak mundësi ekonomike nuk duhet të mbeten të vetme përballë pasojave të një krize që prek të gjithë planetin.

“Ndotësit duhet të paguajnë”, theksoi ai, duke paralajmëruar se kriza klimatike nuk është vetëm çështje e mjedisit, por edhe e stabilitetit ekonomik, shoqëror dhe politik. Organizatat mjedisore, nga ana e tyre, kërkuan ndalimin e zgjerimit të industrisë së karburanteve fosile, përfundimin e subvencioneve për këtë sektor dhe krijimin e një tranzicioni energjetik që mbron punëtorët dhe komunitetet e prekura nga ndryshimet ekonomike.

Një planet që nuk mund të presë pafundësisht

Mbyllja e COP31 pa një marrëveshje përfundimtare dëshmon edhe një herë se përballja me krizën klimatike nuk është vetëm çështje shkence dhe teknologjie, por edhe vullneti politik, interesash ekonomike dhe përgjegjësie ndërkombëtare. Ndërsa qeveritë vazhdojnë të negociojnë për formulime dhe angazhime, natyra nuk njeh afate diplomatike. Temperaturat, thatësirat, përmbytjet, zjarret dhe fenomenet ekstreme nuk presin që shtetet të arrijnë marrëveshje. Pyetja që mbetet pas Antalias është sa larg janë të gatshme të shkojnë qeveritë për të mbrojtur të ardhmen e brezave që vijnë. Sepse klima nuk njeh kufij shtetërorë, ndërsa pasojat e mosveprimit nuk do të paguhen vetëm nga ata që sot ulen në tryezat e negociatave, por edhe nga fëmijët dhe gjeneratat e ardhshme. Bota ka nevojë për më shumë se deklarata. Ka nevojë për përgjegjësi, vendime konkrete dhe veprime që maten me rezultate, jo vetëm me premtime./BW

Loading posts…
- Reklama -spot_img

Duhet ti lexosh

Zagreb, një festë e identitetit shqiptar përmes veshjeve tradicionale nga të...

0
Shoqata Kulturore Shqiptare „Shkëndija“, nën drejtimin e znj. Gentiana Lleshdedaj, organizoi në Hotel Antunović në Zagreb një sfilatë të veçantë me veshje kombëtare shqiptare,...